image : <Image c528439a8d_458.jpg>
Autobahn

Een flat-plane krukas, wat is dat eigenlijk?

De Ferrari 458 heeft een flat-plane krukas en Aston Martins hypercar, de AM-RB 001, krijgt er ook een. Wat is toch dat ding waarover iedereen kwijlt?

Vandaag was de redactie getuige van een fap-in. De flat-plane crank van de nu al heerlijke AM-RB 001 was lijdend voorwerp van het unzippen. De reden is meervoudig maar draait vooral om het volgende: met een platte krukas kun je een grote motor heel hoog de toeren injagen. Dat kan zijn tegenhanger, de cross-plane krukas niet. (Voor de volledigheid: een krukas is waaraan de drijfstangen bevestigd zitten en waar ontploffingen in de cilinders worden omgezet in een draaiende beweging.)

U heeft zich vast weleens afgevraagd waarom Ferrari's met een V8 hun toerenteller zo snel en snerpend richting het rood jagen, terwijl u tegelijkertijd vaak de term 'lazy V8' hoort. Een belangrijke reden voor die verschillende soorten achtcilinders is, zoals u inmiddels wel door heeft, de krukas. Dit is het verschil tussen een huilende en een grommende achtcilinder. 

Een platte krukas is - je raadt het nooit - te herkennen aan zijn platte profiel. Leg 'm op tafel en hij is bijna twee-dimensionaal. Een cross-plane niet, zie onderstaand beeld.

Vroegah waren alle V8-motoren uitgerust met een platte krukas. Ze zijn simpeler van ontwerp, kleiner en lichter dan een cross-plane. In feite is een V8 met zo'n as namelijk weinig anders dan twee aan elkaar geplakte 4-in-lijnmotoren.  Waarom zijn dan in onbruik geraakt, op een paar sportwagens na? Het simpelste antwoord is trilling. Die is in een normale auto onacceptabel; een flat-plane trilt meer en is niet geweldig in balans. Daarom werd de cross-plane, die in de meeste grote motoren zit, in de jaren '20 ontwikkeld. Het verschil zit 'm erin dat de ontstekingsvolgorde met een cross-plane zo afgesteld kan worden, dat trilling significant afneemt.

Comfort wordt echter met harde munt betaald. Cross-planes zijn zwaarder, groter en trager. Maar wat maakt een beetje trilling uit, als je daarvoor tot 9500 toeren per minuut kunt maken en een auto in een kogel verandert? Bovendien, snelle auto's zijn of waren sowieso even comfortabel als een fiets met surrogaatbanden, dus de trillingsnadelen deren weinig. Vandaar dat de flat-plane niet is uitgestorven op de allersnelste sportwagens. Ferrari gebruikt ze in al hun V8'en en Aston gooit ze dus in de nieuwe V12. 

Niet gek, want niet alleen het potentiële toerental loopt sterk op, ook de vibratie kan tegenwoordig grotendeels opgevangen worden. Daarnaast kan het uitlaatsysteem efficiënter dan met een cross-plane worden afgesteld. Dat betekent meer power. Het enige serieuze offer is de low grunt uit de uitlaat, maar daar krijg je snerpende snelheid voor terug.

Reacties

Ariebananie 15-02-17 | 19:47

Waarom krijgt Hilderink nou altijd de eer om de saaie stukken te schrijven die hij dan op probeert te leuken door woorden als vroeger te misvormen tot 'vroegah'?

hooibergje 15-02-17 | 20:34

Hij roept in ieder geval niet meer over 'broekje' en 'piemel'. Er is hoop voor hem. Misschien wordt hij nog een keer een echte journalist.

ssebt80 15-02-17 | 22:36

Zijn laatste reeks was top en ook deze berichten zijn weer een genot om te lezen. Inhoudelijk, informatief en zo geschreven dat het lekker wegleest.

Wees_eens_creatief 15-02-17 | 23:01

Hilderink wordt steeds beter. Nog even en hij is jongste bediende af

Incolumis 15-02-17 | 19:50

Dank voor de uitleg. Graag meer van dit soort informatie.

popstar 15-02-17 | 20:21

Dank. Hiermee krijg ik ze wel stil bij de borrel.

theteach 15-02-17 | 20:56

Ik mag toch aannemen dat die vibraties van een flat-plane kunnen worden opgevangen met balansassen? Nou ja, who cares. Best gebalanceerde motoren zijn 6 in lijn. Terugverlangens naar mijn xj6 .... Of die ouwe BMW 525i. Niks is fijner voor gebruik op de weg.

FW Ta-183 Huckebein 16-02-17 | 10:54

Er is hoop voor je:

► New 6cyl Ingenium engine for 2017
► It's a 3.0-litre straight six

Jaguar + LandRover are phasing out their dated V6 motors in favour of a new inline six-cylinder as part of the new Ingenium engine family. Engineering chiefs are confident the straight six perfectly complements RWD which remains a Jaguar trademark - yet it's equally suited for the bigger LR and RR models. It was only a matter of time before the new in-house-developed four-cylinder Ingenium engine range spawned an extra pair of cylinders. This is a modular family and the new factory in Wolverhampton has been built to produce a wide range of engines. The new six-cylinder due in late 2017 is a direct-injection turbocharged 3.0-litre unit which will be offered in petrol+diesel form. Eventually, the power output is going to be staggered in 3 stages for executive and express iterations, which brings the total to 6 variations.

* Petrol six-cylinder: 300/400/500 bhp
* Diesel six-cylinder: 275/335/400 bhp

-=PyP=- 15-02-17 | 22:49

Leuk stukje, weer wat geleerd.

Prof.Parabellum 15-02-17 | 23:37

Inderdaad een leuk stukje. Maar helaas met technische onjuistheden. Ik heb niet van veel dingen verstand, maar wel van trillingen en balanceren. Een vlakke V8 krukas is veel beter en gemakkelijker te balanceren dan een V8 krukas met kruktappen onder 90 graden. Het verschil zit 'em in de ontstekingsvolgorde: een vlakke V8 geeft een agressievere reactie op het gaspedaal, de 90 graden configuratie is comfortabeler en levert een soepel motorkarakter. Vandaar dat V8 sportmotoren een vlakke krukas hebben (o.a. mijn favoriete Cosworth DFV) en grote amerikaanse bakken een 90 graden krukas.

Nuchternederland 16-02-17 | 09:44

Bij weinig toeren en een dempende uitlaat klinkt een flat plane daarom ook als een gewone 4 cylinder, alleen met iets meer volume. Maar dat laatste kan ook komen door de grotere cylinderinhoud dan een enkele 4 cylinder.
Mijn favoriet is de F129 V8 , tot 8000 toeren , en met de juiste uitlaat een geluid alsof je 16.000 draait...

Threesixty 16-02-17 | 12:03

Ah, vernieuwen door terug te gaan naar een techniek van voor de jaren '20 van de vorige eeuw. Waar zijn we in godsnaam mee bezig.

Ik krijg ook kriebels van een grommende Charger of een jankende Lexus LFA, maar dankzij Shell en consorten lopen we minimaal 100 jaar achter terwijl de Saudi's lachend elke dag een nieuw paleis laten bouwen, Afrika brandt en wij elke week bij de pomp staan om ons spartaans stukje techniek te voorzien van brandolie die niet meer dan € 0,10 per liter zou mogen kosten.

Zwaar triest.. en toch stap ik morgen weer in de auto om ploffend en rokend naar kantoor te rijden.

Noltie 16-02-17 | 13:42

Wat een dom gelul. Man de eerste auto liep op waterstof in 1807, daarna werden elektrische auto's ontwikkeld in 1828 (in ons eigen Groningen nog wel) en pas in 1864 kwamen brandstof motoren opzetten. Techniek wordt toegepast naargelang het doel. Verandert het doel, verandert mogelijk ook de techniek. Techniek kan ook zijn tijd vooruit zijn of het kan zo zijn dat de voordelen niet opwegen tegen de nadelen tot er nieuwe technologie aan toegevoegd kan worden. Dat wordt in dit stuk zelfs benoemd.

Je logica slaat als een tang op een varken. Als het werkt kun je het gebruiken, ongeacht wanneer het bedacht is. Tijd is irrelevant voor de werking.

Je relaas daarna doet denken aan een psychose, laat je je wel op tijd nakijken? Je brein kan wel even een "threesixty" analyse gebruiken.

Raider Twix 16-02-17 | 15:21

De best uitgebalanceerde motoren zijn een lijn 6, 90 graden V-8 of een 60 graden V-12.
-
Volgende keer legt Hilderink uit wat een "platte V-12" is, die zit o.a. inde (oude) Berlinetta Boxer, uit 1973.

Boepert 16-02-17 | 16:59

Wat er totaal mist in dit artikel, en dat komt omdat de auteur helemaal niet weet waar het over gaat, is het wáárom een cross plane zwaarder groter en trager is. Daar is namelijk op basis van de plaatjes in het artikel, geen enkele basis voor. Het is dan ook theoretisch helemaal niet waar. In de praktijk wel, zuiver omdat het complexer is een crossplane krukas uit te balanceren.

Raider Twix 16-02-17 | 19:19

Je antwoord wordt in het filmpje gegeven.

Reageer

  • Spanje
  • Fugazi

Spaanse politie arresteert makers van neppe Ferrari's en Lambo's

Nagemaakte supercars zijn als opblaaspoppen. Maar hee, daar bestaat ook een markt voor. In Spanje was een bedrijf actief dat sneue mannen (m) aan slappe aftreksels van het echte werk hielp.

Lees verder